Spirometria

Spirometria to nieinwazyjne badanie oceniające czynność płuc i przepływ powietrza przez drogi oddechowe. Pozwala sprawdzić m.in. objętość powietrza, którą pacjent może nabrać i wydmuchać, oraz szybkość przepływu powietrza podczas wydechu.

Badanie jest wykorzystywane zarówno w diagnostyce chorób układu oddechowego, jak i w monitorowaniu ich przebiegu oraz skuteczności leczenia.

Co pozwala ocenić spirometria?

Spirometria może pomóc w rozpoznawaniu i ocenie zaburzeń wentylacji, m.in. występujących w przebiegu:

• astmy,
• przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP),
• innych chorób układu oddechowego.

Badanie może być również wykonywane w ramach kontroli stanu zdrowia pacjentów z rozpoznanymi chorobami płuc oraz przed niektórymi zabiegami lub operacjami, jeśli istnieją ku temu wskazania.

Jak wygląda badanie?

Spirometria wykonywana jest zazwyczaj w pozycji siedzącej. Pacjent oddycha przez ustnik spirometru, a nos jest zabezpieczony specjalnym klipsem.

Podczas badania pacjent wykonuje określone przez personel manewry oddechowe, w tym spokojne oddychanie oraz maksymalny wdech i możliwie szybki, mocny wydech.

Aby uzyskać wiarygodny wynik, badanie wykonuje się kilkukrotnie. Personel na bieżąco instruuje pacjenta i kontroluje prawidłowość wykonywanych prób.

Badanie trwa zwykle kilka–kilkanaście minut i jest bezbolesne.

Spirometria z próbą rozkurczową

W wybranych przypadkach spirometria może zostać rozszerzona o próbę rozkurczową.

Po wykonaniu pierwszej części badania pacjent przyjmuje lek rozszerzający oskrzela, a po określonym czasie spirometria jest powtarzana. Porównanie wyników przed i po podaniu leku pozwala ocenić reakcję dróg oddechowych na jego działanie.

Próba rozkurczowa może być pomocna m.in. w diagnostyce astmy i innych zaburzeń obturacyjnych.

Jak przygotować się do spirometrii?

Przed badaniem warto:

• założyć wygodne ubranie, które nie ogranicza ruchów klatki piersiowej,
• unikać obfitego posiłku bezpośrednio przed badaniem,
• nie palić bezpośrednio przed badaniem,
• przed badaniem odpocząć i unikać intensywnego wysiłku fizycznego.

Leki wziewne należy przyjmować lub odstawić wyłącznie zgodnie z zaleceniem lekarza lub informacją przekazaną przed badaniem. Nie należy samodzielnie odstawiać leków.

Przed wykonaniem badania personel może przekazać dodatkowe zalecenia dotyczące przygotowania, zależnie od celu badania i rodzaju wykonywanej spirometrii.

Ważne

Spirometria wymaga prawidłowej współpracy pacjenta i wykonania odpowiednich manewrów oddechowych. Jeśli podczas badania pojawią się duszność, zawroty głowy, ból w klatce piersiowej lub inne niepokojące objawy, należy niezwłocznie poinformować personel.

Ostateczna interpretacja wyniku spirometrii należy do lekarza i powinna uwzględniać objawy pacjenta oraz pozostałe informacje kliniczne.